Zelf elektriciteit leggen of alle elektriciteit vernieuwen is zeker het overwegen waard. Je bespaart op werkuren en bepaalt volledig zelf waar stopcontacten, schakelaars en lichtpunten komen. Maar deze doe-het-zelfklus vereist een goede voorbereiding. De elektrische installatie moet tenslotte veilig, overzichtelijk én conform het AREI zijn. In dit artikel ontdek je hoe je je elektriciteitswerken stap voor stap zelf uitvoert, welke materialen je nodig hebt en waar je extra op moet letten.

Waarom elektriciteit zelf leggen?

Elektriciteitswerken behoren tot de populairste renovatieklussen om zelf uit te voeren. En dat heeft 2 goede redenen:

  • Je bespaart flink op werkuren: Een volledige elektrische installatie laten uitvoeren door een elektricien brengt heel wat arbeidsuren met zich mee. Door zelf de voorbereidende werken en de installatie uit te voeren, bespaar je duizenden euro’s.
  • Je mag het wettelijk zelf doen: In België mag je zelf je elektriciteitswerken uitvoeren. Van het slijpen van sleuven en trekken van kabels tot het aansluiten van stopcontacten en de zekeringkast.

LET OP: de definitieve aansluiting op het distributienet gebeurt door de netbeheerder (Fluvius in Vlaanderen). Daarnaast moet je installatie verplicht gekeurd worden door een erkend keuringsorganisme voordat alles in gebruik mag worden genomen.

Lees alles over de elektrische keuring in België

 

Elektriciteit leggen: het ultieme stappenplan

Of het nu gaat om elektriciteit leggen in een nieuwbouw of elektriciteit vernieuwen in een bestaande woning: een vakkundige elektrische installatie begint steevast met een duidelijke aanpak. Onderstaand stappenplan helpt je om gestructureerd en veilig te werken. 

Stap 1: een situatie- en eendraadschema tekenen

Voor je begint te slijpen of kabels te trekken, maak je eerst een plan van de elektrische installatie. Daarop geef je aan:

  • Waar stopcontacten komen 
  • Waar schakelaars en lichtpunten zitten 
  • Welke kringen je voorziet 
  • Hoe alles verbonden wordt met de zekeringkast 

Dat schema is niet alleen handig als leidraad én als materiaallijst tijdens de werken, maar ook verplicht voor de keuring. Tip van onze vakman: werk vanaf een plattegrond van je woning. Ben je niet zeker of je voldoende licht hebt voorzien? Laat dan eventueel een lichtplan opstellen door een expert.

Bekijk hier hoe je een eendraadsschema tekent

 

Stap 2: aftekenen, slijpen en kappen

Uiteraard wil je alle kabels netjes wegwerken in de muur. Teken met krijt, wasco of een alcoholstift eerst de leidingen en inbouwdozen (voor de stopcontacten en schakelaars) af op de muren.

Inbouwdozen

Start met het kappen van de openingen voor de inbouwdozen. Voorzie voldoende ruimte: teken ca. 10×10 cm voor een inbouwdoos van 8×8 cm. Volg ook deze extra tips van onze vakman:

  • Houd rekening met de eindvloerhoogte (verschilt per verdieping). 
  • Gebruik richthoogtes: ca. 110 cm voor schakelaars, ca. 25 cm voor stopcontacten en ca. 150 cm voor een thermostaat, display of parlofoon. 
  • Meerdere stopcontacten plaats je naast elkaar (maximaal 4), meerdere schakelaars boven elkaar of langs elkaar (maximaal 3). 
  • De inbouwdozen mogen maximaal 0,5 cm uit de ruwe muur steken.
  • Vermijd conflicten met plinten, deurkaders en de draairichting van deuren. 
  • Teken alles waterpas voor een strakke afwerking.

Sleuven

Nu is het tijd om de afgetekende sleuven uit te slijpen. Werk loodrecht vanuit de inbouwdozen, en zoveel mogelijk horizontaal. Voorzie een breedte en diepte van minimaal 2 vingers, afhankelijk van de hoeveelheid kabels op dat punt. Meer dan één stopcontact? Slijp dan één sleuf naar het eerste en één vanuit het laatste. 

Extra tips van onze vakman:

  • Veiligheid vóór alles: gebruik altijd een mondmasker, veiligheidsbril, overall, gehoorbescherming en werkhandschoenen.
  • Bespaar niet op je slijpschijven. Kies voor een van de kwaliteitsmerken uit ons gamma.
  • Vermijd stof door de muren vooraf te bevochtigen met een plantenspuit en/of een machine met stofzuigkoppeling te gebruiken. Heb je die niet? Vraag dan aan iemand om het stof op te vangen met een aparte (bouw)stofzuiger. 

Alles nog eens extra uitgeborsteld? Dan ben je klaar om alle elementen vast te zetten. In deze fase krijgt je elektrische installatie echt vorm, maar rustig en precies werken blijft belangrijk: alles wat je nu vastmaakt, is definitief.

 

Stap 3: inbouwdozen positioneren en vastzetten

Afhankelijk van het type muur gebruik je klassieke inbouwdozen (voor steen en snelbouw) of hollewanddozen (voor gyproc- of gipswanden). 

Tips voor een correcte installatie: 

  • Plaats de dozen op de voorziene posities in de uitsparingen.
  • Zorg dat ze mooi op één lijn staan (zeker bij meerdere naast elkaar). 
  • Stel ze waterpas en controleer de diepte ten opzichte van de toekomstige afwerking. 
  • Verbind meervoudige inbouwdozen stevig zodat ze één geheel vormen. 

Daarna zet je ze vast:

  • Breng een laag gips of metselspecie aan in de uitsparing. 
  • Bevochtig de muur licht voor een beter hechting.
  • Druk de dozen stevig op hun plaats en corrigeer waar nodig. 
  • Controleer opnieuw waterpas voor de mortel begint te zetten. 

Tip van onze vakman: laat de openingen waar kabels binnenkomen altijd vrij. Als je ze dichtsmeert, moet je ze later opnieuw openkappen.

 

Stap 4: kabels trekken en fixeren 

Aansluitend ga je verder met de bekabeling. Leg de kabels of preflex buizen volgens het voorziene traject en leid ze netjes tot in de juiste inbouwdozen.

Tips van onze vakman:

  • Druk stukken buis of restmateriaal in de sleuf om de kabel op zijn plaats te houden. 
  • Fixeer langere trajecten zodat ze niet terug uit de muur springen.
  • Bundel meerdere kabels waar nodig met bevestigingsstrips.
  • Zorg ervoor dat er geen spanning op de kabels staat. 

Het doel is simpel: alles moet precies blijven zitten zoals jij het hebt gelegd. Gelukt? Nu kun je alles mooi dichtmaken:

  • Bevochtig eerst licht voor een betere hechting. 
  • Vul de sleuven op met gips of metselspecie en werk af met een truweel.
  • Voeg daarna ook nog even de inbouwdozen netjes op.

LET OP: het oppervlak hoeft niet perfect glad zijn, want alles wordt later nog afgewerkt met pleisterwerk.

 

Stap 5: schakelmateriaal aansluiten 

Zodra de muren zijn bepleisterd en afgewerkt, start je met het plaatsen van het schakelmateriaal. Dat doe je als volgt:

  • Monteer eerst het mechanisme in de inbouwdoos. 
  • Sluit daarna de bedrading correct aan volgens je schema.
  • Controleer of alle verbindingen stevig vastzitten. 
  • Plaats vervolgens het afwerkingsmateriaal. 

Tip van onze vakman: werk per kring en per ruimte. Zo bewaar je het overzicht en merk je fouten sneller op.

 

Stap 6: zekeringkast bekabelen

Dit is het hart van je elektrische installatie. Hier komen alle kabels samen die je doorheen je woning hebt gelegd. Volg nu nauwgezet deze stappen:

  • Sluit elke kring aan op de juiste zekering. 
  • Verdeel de circuits logisch over de verschillende differentieelschakelaars. 
  • Verbind alles met de kamgeleiders voor een nette en veilige stroomverdeling. 
  • Controleer of alle verbindingen stevig en correct vastzitten.

Een goed opgebouwde kast is niet alleen veiliger, maar ook veel makkelijker te onderhouden en uit te breiden achteraf.

 

Stap 7: de verplichte AREI-keuring

Voor je de installatie in gebruik mag nemen, moet ze verplicht gekeurd worden door een erkend keuringsorganisme, zoals Vinçotte of BTV. Tijdens deze keuring wordt je volledige installatie gecontroleerd op conformiteit met het AREI (Algemeen Reglement op Elektrische Installaties). Daarbij kijkt men onder andere naar:

  • Correcte bekabeling en aansluiting 
  • Aanwezigheid en juistheid van differentieelschakelaars 
  • Aarding en veiligheid 
  • Eendraadsschema en situatieplan 
  • Algemene afwerking van de installatie 

Voorbereid zijn op de keuring? Dat doe je zo.

 

Deze materialen heb je zeker nodig

Met het juiste materiaal werk je sneller, netter en vooral veiliger. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste materialen die je nodig hebt voor een volledige elektrische installatie:

Voorbereiding en gereedschap

  • Slijpschijven voor sleuven in steen of beton 
  • Beitels en hamer voor het uitkappen van openingen 
  • Gips of snelbouwmortel om inbouwdozen vast te zetten 
  • Meet- en aftekengereedschap om alles correct uit te lijnen

Inbouwdozen en bevestiging

  • Standaard inbouwdozen voor volle muren (steen/snelbouw)
  • Hollewanddozen voor gyproc- en gipsplaten
  • Koppelkaders voor meerdere stopcontacten of schakelaars naast elkaar
  • Montagemateriaal voor stevige en waterpas plaatsing

Kabels en buizen

  • Voorbedrade Preflex buizen met VOB-draden

Of 

Schakelmateriaal

  • Stopcontacten en schakelaars (sokkels)
  • Afdekramen en centraalplaten
  • Dimmers of speciale bedieningselementen (indien van toepassing)
  • Kwalitatieve systemen van merken zoals Niko of Legrand

Zekeringkast en beveiliging

  • Modulaire verdeelkast
  • Automatische zekeringen (vaak 16A en 20A)
  • Differentieelschakelaars (300 mA en 30 mA)
  • Kamgeleiders voor een nette interne verdeling
  • Eventuele extra modules voor uitbreiding of domotica

Niko schakelmateriaal
Niko schakelmateriaal
Bekijk al het schakelmateriaal van Niko
Ontdek ons aanbod

 

Belangrijke aandachtspunten

Elektriciteit nieuwbouw versus renovatie

In woningen van vóór 1981 is de elektrische installatie vaak niet meer conform de huidige normen. Oude bekabeling, stoffen isolatie of verouderde zekeringkasten kunnen op termijn problemen veroorzaken. In dat geval is het verstandiger om de volledige elektrische installatie te vernieuwen om op termijn complexe en dure herstellingen te vermijden.

De juiste draaddikte

De juiste kabelsectie is essentieel voor een veilige installatie. Volgens de AREI-normen moet je bijvoorbeeld minimaal 2,5 mm² gebruiken voor een kring waar stopcontacten op zitten. Een verkeerde draaddikte kan leiden tot oververhitting van de kabels en schade aan je elektrische installatie.


Klaar voor de klus?

Elektriciteit zelf leggen is perfect haalbaar, mits de juiste voorbereiding en materialen. Is je schema af? Bestel alles wat je nodig hebt eenvoudig bij Elektramat en ga meteen aan de slag.

Toch nog vragen over de aanpak van je elektriciteitswerken? Neem dan contact op via 011 98 84 42 of stuur een e-mail naar [email protected]. Wij helpen je graag verder.

Relevante artikels over elektriciteit:
Wat is het AREI? Hoeveel kost een elektriciteitskeuring? Waarom valt de elektriciteit uit?