Overspanningsbeveiliging is een must bij nieuwbouw, ingrijpende renovaties en bepaalde industrieën om schade bij bliksem e.d. te vermijden. En ook bij andere gevoelige apparatuur is de beveiliging het overwegen waard. In dit artikel leer je wanneer het volgens het AREI verplicht is, welke types er bestaan, hoe je ze correct installeert en waar je op moet letten bij je keuze. Onderaan dit artikel vind je veelgestelde vragen over dit onderwerp.

Wat is een overspanningsbeveiliging?

Je kan een overspanningsbeveiliging beschouwen als een soort bodyguard voor je elektrische toestellen. Zo'n beveiliging beschermt niet alleen tegen blikseminslag, maar ook tegen storingen of spanningspieken op het stroomnet. Dankzij dit toestel gaan je apparaten dus niet zomaar in rook op. Enkel de beveiliging zelf kan sneuvelen bij een zware piek, maar dat kost uiteraard veel minder om te vervangen.

Hoe zit een bliksembeveiliging technisch in elkaar?

De bliksembeveiliging is een component die abnormaal hoge spanningen detecteert op de fase- en/of nulgeleider. Als er een spanningspiek is, door bijvoorbeeld een blikseminslag, leidt het die piekspanning veilig naar de aarde. Spanningsverschillen worden op die manier geneutraliseerd.

Wat is het verschil tussen een overspanningsbeveiliger en verliesstroomschakelaar?

Een verliesstroomschakelaar – ook differentieelschakelaar genoemd – beschermt tegen lekstroom of verliesstroom. Deze component vermijdt elektrocutie wanneer er een elektrisch toestel of stopcontact met vocht in contact komt, door het uit te schakelen.

Een overspanningsbeveiliging beschermt tegen schade door te hoge spanning, vaak door invloeden van buitenaf. De differentieelschakelaar beschermt in eerste instantie personen, terwijl de overspanningsbeveiliging bedoeld is om je apparaten tegen schade te beschermen.



Welke types van overspanningsbeveiliging bestaan er?

  • Type 1: tegen directe blikseminslag
    Dit type komt vooral van pas voor gebouwen met een externe bliksemafleider. Het beschermt tegen directe inslagen. Je plaatst deze beveiliger in je zekeringkast, vlak bij de hoofdaansluiting. Dit type werkt meestal slechts één keer. Na een zware inslag moet je de beveiliging vervangen. 
  • Type 2: standaard bescherming tegen indirecte inslag of netstoringen
    Voor doorsnee woningen zonder bliksemafleider wordt vaak dit type gekozen. Je bent hiermee beschermd tegen indirecte inslagen zoals wanneer de bliksem inslaat op een boom of ander gebouw in de buurt. Ook deze beveiliger plaats je in de zekeringkast.
  • Typecombinaties
    Verder kan je ook verschillende types combineren voor optimale beveiliging. Type 1 en 2 worden bijvoorbeeld vaak gecombineerd bij dure residentiële systemen of bij industriële installaties. Of je kan type 2 én 3 gebruiken om zowel beveiliging in de zekeringkast als aan het stopcontact te voorzien.
  • 1-fase of 3-fase-systeem
    1-fase (230 V) betekent dat je één fasegeleider en één nulleider hebt. Dit volstaat meestal voor standaard woningen, eventueel met een kleine warmtepomp. 3-fasig (400 V) is het wanneer je voor drie fasegeleiders en één nulleider kiest. Dit is aan te raden bij wat zwaardere elektrische installaties zoals zonnepanelen, airco, zware keukenapparatuur, sauna, â€¦

Hoe een overspanningsbeveiliging aansluiten?

Volg dit aansluitschema voor je overspanningsbeveiliging:

Zo ga je te werk!

  1. Schakel de stroom volledig uit
  2. Plaats de overspanningsbeveiliging op de DIN-rail, naast de hoofdautomaat of verliesstroomschakelaar
  3. Sluit de overspanningsbeveiliger aan, tussen de inkomende fase- en nulleider én de aardrail
  4. Controleer het indicatielampje. Is dat rood? Dan is de module - indien je een beveiliger met verwisselbare modules hebt - opgebruikt en aan vervanging toe.

Let op!

Gebruik altijd de correcte zekeringwaarde. Sommige overspanningsbeveiligingen mogen immers slechts een maximale stroomsterkte van 125 A doorlaten.

Welke overspanningsbeveiliging heb je nodig? Gebruik deze handige checklist!

  1. Bliksemafleider op het gebouw? → Type 1 vereist
  2. Spanningsniveau? → 1-fase voor 230 V, 3-fase voor 400 V
  3. Plaats in de kast? → een overspanningsbeveiliger neemt 2 tot 4 modules in
  4. Gevoelige apparatuur in huis? → overweeg type 3 bij de toestellen zelf
  5. Compatibiliteit met merken? → kies een overspanningsbeveiliging die past bij je zekeringkast: bijvoorbeeld van Hager, Legrand, ABB, Schneider, …

Overspanningsbeveiliging kopen?
Overspanningsbeveiliging kopen?
Ontdek ons ruime assortiment in onze webshop
Ga naar webshop

Reken op ons advies!

Heb je vragen over overspanningsbeveiliging of andere zekeringkastonderdelen? Neem contact op via 011 98 84 42 of stuur een e-mail naar [email protected]. We helpen je graag verder!

Relevante artikels over zekeringkast onderdelen:
Hoe sluit je een differentieelschakelaar aan? Wanneer gebruik je een scheidingstransformator? Hoe werkt een contactor en hoe aansluiten?

 

Veelgestelde vragen:

Een overspanningsbeveiliging werkt door spanningspieken af te leiden via de aarding zodra de spanning boven een bepaalde limiet stijgt. Hierdoor krijgen de aangesloten apparaten geen te hoge spanning en blijven ze beschermd tegen schade door bliksem of netstoringen. Het apparaat blijft in principe passief totdat er een piek optreedt en schakelt automatisch terug of blokkeert de overspanning. Zo voorkomt het kortsluiting, brand of defecten aan gevoelige elektronica.

Een overspanningsbeveiliging plaats je direct in of na de hoofdzekering van de meterkast, zodat alle aangesloten kringen beschermd zijn. Voor extra bescherming van gevoelige apparaten kan je ook lokale beveiliging installeren bij stopcontacten van computers, tv’s of andere elektronica. Zo worden zowel grote pieken uit het net als kleinere spanningsstoten binnenshuis beperkt. Het correct installeren gebeurt altijd door een erkend elektricien.

Ja, een overspanningsbeveiliging beschermt elektrische apparaten tegen plotselinge spanningspieken, bijvoorbeeld door blikseminslag of schommelingen in het net. Zonder bescherming kunnen gevoelige toestellen zoals computers, tv’s of boilers beschadigd raken. Het apparaat schakelt de piek weg of leidt deze weg via de aarding, waardoor schade beperkt wordt. Het is een belangrijke veiligheidsmaatregel, zeker bij moderne huishoudens met veel elektronica.

Er zijn drie hoofdtypes overspanningsbeveiliging: Type 1, Type 2 en Type 3. Type 1 beschermt tegen directe blikseminslag en wordt vaak geplaatst bij de inkomende hoofdleiding. Type 2 beschermt tegen indirecte overspanningen uit het elektriciteitsnet, zoals schommelingen door zware apparaten of nabije blikseminslag, en wordt meestal in de meterkast geplaatst. Type 3 is een lokale bescherming voor gevoelige toestellen zoals computers, tv’s of audioapparatuur en wordt direct bij het apparaat of stopcontact geplaatst. Samen vormen ze een gelaagde bescherming die zowel grote als kleine spanningspieken opvangt.