Inbouwdoos, aftakdoos of hollewanddoos gebruiken?

Bij het leggen van elektriciteit is de keuze van de juiste installatiedozen van groot belang. Je wilt natuurlijk de meest geschikte behuizing gebruiken om je elektrische verbindingen weg te werken zodat het resultaat netjes oogt. Kies je voor een inbouwdoos, aftakdoos of hollewanddoos? In dit artikel gaan we dieper in op wat de verschillen zijn en hoe je de installatiedozen best monteert.

Welke soorten installatiedozen bestaan er?

Inbouwdoos: installatiedoos voor gemetselde muren

Een standaard inbouwdoos gebruik je om stopcontacten en schakelaars in massieve muren te installeren. Denk dan aan muren in steen of beton. Belangrijk is dat het niét om een holle muur gaat.
Bovendien gebruik je dit type installatiedoos enkel aan de binnenzijde van een huis of ander gebouw. Er bestaan ook inbouwdozen specifiek voor buiten, een voorbeeld is de Niko Hydro inbouwdoos.

Aftakdoos: installatiedoos om kabels te verbinden

Een aftakdoos, ook gekend als een verbindingsdoos, komt dan weer van pas om kabels door te verbinden. Deze installatiedozen – meestal in opbouw – worden vooral binnen gebruikt.

Je kunt ze ook buiten monteren, maar dan moet je ze wel opvullen met gel of hars.

Gel is meestal de slimste keuze, want dat is ook weer makkelijk te verwijderen als je iets wilt aanpassen.
Als je in een aftakdoos moet zijn die met hars is vastgezet, dan moet je sowieso een volledig nieuwe aftakdoos installeren. Hars is wel handig bij bijvoorbeeld de overgang naar grondkabels, voor een echte verzegeling.

Hollewanddoos: installatiedoos voor holle wanden

Een hollewanddoos gebruik je om in huis schakelaars en stopcontacten te installeren in gyproc wanden, kasten of spatwanden. Een hollewanddoos wordt met haken in de muur verankerd dankzij een schroefvatting. Lijm of gips gebruiken is gewoonlijk niet nodig, wat bij inbouwdozen wel nodig is.

Inbouwdoos of hollewanddoos voor meerdere stopcontacten of schakelaars?

Inbouwdozen kan je makkelijk aan elkaar klikken. Zo krijg je alle stopcontacten of schakelaars netjes op een rij. Hollewanddozen kan je wel naast elkaar installeren, maar niet aan elkaar klikken. Om deze te monteren, boor je dus drie ronde gaten.

Nog een optie is een meervoudige hollewanddoos aanschaffen. In dat geval krijg je in één geheel twee of drie ruimtes voor stopcontacten of schakelaars. Een drievoudige hollewanddoos heeft dan wel een ellipsvorm. Dat gaat dus gepaard met wat extra zaagwerk bij de installatie. Het is dus even zoeken naar wat voor jou het best werkt.

Hoe installeer je de dozen?

Een inbouwdoos monteren

1.) Voorbereiding
Teken de plek waar de inbouwdoos komt op de muur. Maak vervolgens een gat in de muur met een klokboor van 82 mm voor steen. Kies voor de geschikte diepte: 40 of 50 mm, afhankelijk van de grootte van de gebruikte inbouwdoos. Maak een gleuf in de muur van het gat naar de plek waar de leidingen komen, met een sleuvenfrees. Deze gleuven wil je natuurlijk zo recht mogelijk.

2.) Plaatsing van de inbouwdoos
Plaats nu de inbouwdoos in de opening en zet die vast met gips, goldband of kit. Vanzelfsprekend zorg je ervoor dat de doos waterpas zit. Laat vervolgens het geheel goed drogen.

3.) Aansluiting bekabeling
Plaats je voorbedrade buis/flex in de sleuven, tot aan de inbouwdoos. De geelgroene aardedraad komt in de middelste klem (enkel bij stopcontact). De bruine en blauwe draden komen in de buitenste klemmen.

4.) Afwerking
Zodra je muur geverfd / gestuct is, schroef je de schakelaar-sokkel of de stopcontact sokkel vast in de inbouwdoos. Let er opnieuw op dat het resultaat waterpas is.

Plaats de afdekplaat van het stopcontact of de schakelaar. Werk de muur netjes af door eventuele openingen op te vullen.

Een aftakdoos installeren

1.) Kabelvoorbereiding
Strip ca. 5 cm van de isolatie van de kabels. Zorg ervoor dat de kabels de juiste lengte hebben.

2.) Draadverbindingen
Koppel de draden met de juiste kleur (blauw-blauw, bruin-bruin, bruin-zwart, …) aan elkaar. Verbind ze binnen de aftakdoos met wago-klemmen.

3.) Afsluiting en bescherming
Een aftakdoos binnen in een gebouw sluit je simpelweg af met het bijhorende deksel, meestal met IP-waarde 68 of X8. Installeer je de aftakdoos buiten of in een vochtige ruimte? Dan is een waterdichte afwerking cruciaal. Best gebruik je hiervoor een zogenaamd gietmofpakket. Je giet dan hars over de verbindingen in de doos en sluit de aftakdoos goed af met het bijhorende afdekplaatje en dopje.

4.) Extra controle
Check alles nog even grondig voordat je de doos sluit of eventueel ingraaft.

Hollewanddoos installeren

1.) Voorbereiding
Boor een gat met de aanbevolen diameter in de holle wand. Voor een standaard hollewanddoos is dat 68 mm, ongeacht de diepte van de hollewanddoos

2.) Plaatsing van de hollewanddoos
Duw de doos in het gat en zorg ervoor dat deze stevig vastzit.

3.) Bevestiging
Draai aan de schroeven, totdat de hollewanddoos zich vastklemt aan de wand.

4.) Aansluiting flexibele buis
Meestal heeft de hollewanddoos ingangen voor verschillende diameters van buis (16, 19 of 20 mm). Je duwt de elementen op de juiste diameter eruit. Kort de flexibele buis af op de gewenste lengte en hierna kan je buis door het gat halen.